Juli/augustus 2012

In juli en augustus heb ik minder spellen gespeeld dan andere maanden, en vandaar dit gecombineerde maandoverzicht. In totaal kwam er 79 keer een spel op tafel. Tichu en Magic heb ik het vaakst gespeeld: allebei 7 keer. De vaste nummer 1, Dominion, kwam niet verder dan 4 keer; evenveel als bijvoorbeeld Steam over Holland.

Drie nieuwe spellen speelde ik. Ik zet ze even op een rijtje, met mijn favoriet als eerste:

1865 Sardinia
Zoals bekend ben ik een liefhebber van het 18xx-genre. Deze treinenspellen duren over het algemeen erg lang, dus toen er een nieuw spel op de markt kwam waarin bepaalde zaken versimpeld waren, was ik al snel geinteresseerd.

1865 speelt zich af op het eiland Sardinie (en op Corsica, als je het uitgebreide spel speelt). Zoals bij alle andere 18xx-en bestaat ook dit spel uit het aandelen kopen in spoorwegmaatschappijen, en het bouwen en uitbaten van spoorlijnen.

Het meest tijdrovende klusje in deze spellen is vaak het berekenen van de opbrengsten van de maatschappijen. Iedere maatschappij heeft een aantal treinen, en voor iedere trein moet je een route op het bord inplannen, die zoveel mogelijk grote steden aandoet. In 1865 werkt het anders. Je hoeft niet iedere ronde opnieuw te gaan rekenen. In plaats daarvan wordt bijgehouden hoeveel verkeer je maatschappij aantrekt. Iedere keer als je een nieuw station plaatst, krijg je meer verkeer. Natuurlijk moet je nog wel altijd treinen kopen om al die mensen te vervoeren, maar de berekening van de opbrengst is nu simpel het vergelijken van het potentiele verkeer met de capaciteit van je treinen.

Die fase van het spel gaat dus een stuk sneller dan in "normale" 18xx-en, maar dat betekent niet dat 1865 een kort spel is. Er zijn namelijk een aantal nieuwe elementen toegevoegd. Zo is het mogelijk om twee maatschappijen samen te voegen. Een van de maatschappijen verdwijnt dan uit het spel, en kan opnieuw opgericht worden. De andere neemt alle bezittingen over, en betaalt daarna een vergoeding aan alle aandeelhouders van het verdwijnende bedrijf. Zo kan de situatie op het bord ineens totaal anders worden.

1865 is een mooi spel, dat (anders dan veel andere treinenspellen) ook met 2 gespeeld kan worden. Reken dan wel op een spel van een uur of 6.

51st State
Dit ziet er uit als een intimiderend kaartspel. Iedere kaart is bezaaid met iconen, zonder verdere uitleg. Maar als je Race for the Galaxy onder de knie hebt gekregen, dan moet 51st State ook wel lukken.

In dit spel ben je de leider van een groep/bende/fractie in een post-apocalyptisch Amerika. Iedere kaart stelt een gebouw voor, dat je kan veroveren met "militaire-krachtfiches" (dan krijg je eenmalig de bonus die aangegeven is in de rode bovenkant van de kaart), bemachtigen door te onderhandelen met je "handelfiches" (dan krijg je iedere beurt de bonus in de blauwe onderkant van de kaart), of bouwen met "bouwfiches". Voor die laatste actie krijg je een punt, en je mag voortaan de actie doen die bij dat gebouw hoort.

Als bonussen krijg je bijvoorbeeld grondstoffen, die je weer kan omzetten in de genoemde fiches. Andere kaarten geven manschappen, die je nodig hebt om sommige kaarten te gebruiken. Weer andere kaarten geven punten, en daar draait het spel uiteindelijk om. Als een speler 30 punten bij elkaar heeft, wordt de ronde afgemaakt, en daarna iemand tot winnaar uitgeroepen.

51st State is geen onaardig spel, als je eenmaal doorhebt hoe het werkt. Het blijft een gedoe met fiches omzetten in andere fiches, maar speelt wel lekker weg. Omdat je (tegen betaling) gebruik kan maken van andermans gebouwen, zit er ook wel wat interactie in het spel, al houdt dat niet echt over. Ik wil dit nog wel een paar keer spelen.


Drum Roll
Dit spel over het beheren van een circus heb ik een paar dagen geleden uitgebreid besproken. Ik heb me met Drum Roll vermaakt, hoewel het spel hier en daar wel wat haperde.

Meer Essen nieuwtjes

Mijn vorige vooruitblik op Essen kreeg gemengde kritieken: blijkbaar waren de door mij uitverkoren spellen niet echt de moeite van het vermelden waard. Dit keer komen mijn verrassendere keuzes aan bod; laten we hopen dat mijn trouwe lezers hier tevreden mee zijn. Maar eerst nog een update over de spellen van vorige keer:

• De nieuwe uitbreiding voor Funkenschlag/Hoogspanning/Power Grid is geen kaart, maar een AI: De Robots. Met deze extra speler zou het spel voor 2 spelers leuker worden, maar de robots zijn ook met meer spelers te gebruiken. Voor mij is dit een vanzelfsprekende aanschaf.
• De eerste foto's van 1830 zijn op BGG verschenen. De Duitse versie ligt al in de winkel, en is op Essen te koop voor 40 euro bij een internet-discounter. Voor die prijs moet ik mijn best doen om 'm te laten liggen (maar dan wel de Engelse versie).
• Dominion: Hinterlands komt ook in Nederland uit, zo heeft 999 Games bekend gemaakt. Gelukkig maar, want de eerste kaarten die bekend zijn gemaakt zien er goed uit!

En dan kunnen we nu toch echt naar de tweede helft van mijn verlanglijstje. De meeste nieuwe uitgaven in Essen maken op mij niet veel indruk. Het is veel van hetzelfde. Ik ben op zoek gegaan naar ongebruikelijke spellen van kleinere uitgevers, die waarschijnlijk niet snel in Nederland uitgegeven zullen gaan worden.

Paperclip Railways
Er zijn veel treinenspellen, maar dit is wel een uitzonderlijke. In dit spel probeer je een netwerk van spoorlijnen te bouwen tussen een aantal lokaties. De lokaties zijn niet (zoals vaak) vastgelegd op een bord, maar kan je willekeurig binnen het speelgebied op tafel neerleggen. En voor de spoorlijnen heeft de ontwerper een modulair systeem van speelstukken ebdacht, waarmee eenvoudig lijnen van verschillende lengtes gevormd kunnen worden.

Als een lokatie eenmaal is neergelegd, mag elke speler deze aan hun netwerk verbinden; elke lokatie heeft een speciale eigenschap, die voor iedereen geldt die een spoorlijn naar dit gebouw heeft aangelegd.

Het idee voor Paperclip Railway is gebaseerd op een spel van Essen 2010, String Railway. Maar door de verscheidenheid aan lokaties in Paperclip Railway is dat spel net wat leuker, denk ik. Bovendien lijken mij paperclips als spoorlijnen handiger in het gebruik dan touwtjes. Ik ben erg benieuwd naar dit spel, waarvoor trouwens ook al een behoorlijk aantal promos verschenen zijn. Daar moet ik bij de Surprised Stare kraam dus eventjes goed op letten.

Master Merchant
De meeste navolgers van Dominion hebben het basisprincipe van hun voorganger vrijwel letterlijk gekopieerd, en voegen hooguit wat extra mechanismen en een thema toe. Dat leidt zelden tot een verbetering, en Dominion blijft door zijn eenvoud het beste spel in zijn genre. Maar zo af en toe zijn er deck-building games die het hele idee omgooien. Master Merchant schijnt zo'n spel te zijn.

In dit spel speel je actiekaarten, en koop je daarna iedere beurt een nieuwe kaart, net als in Dominion. Maar aan het eind van je beurt leg je de niet-gebruikte kaarten niet af; die bewaar je tot de volgende ronde. Pas als je geen kaart meer in je hand hebt, pak je de hele aflegstapel op. Je hebt daarna de vrije keus uit al je kaarten.

Deze wijziging verandert het hele spel. Je bent niet meer afhankelijk van de kaarten die je trekt, maar kan in theorie je beurten uitplannen. Hoe dat in de praktijk gaat werken, is afwachten. In ieder geval lijkt Master Merchant een snel spel te zijn, want er zijn in totaal maar 40 kaarten. Dat betekent dat er minder variatie mogelijk is dan met Dominion. Maar voor 10 euro hoef ik het geen 300 keer te spelen om toch waar voor mijn geld te krijgen.

Van de andere Dominion-klonen lijkt Eminent Domain mij het interessantst. Dit is een kruising tussen Dominion en Race for the Galaxy of Glory to Rome. Helaas is dit spel nog maar net verschenen en is de uitgever niet op Essen aanwezig. Daar moet ik later dus nog eens achteraan.

Urban Sprawl
De auteur van Dominant Species, Chad Jensen, heeft alweer een mooie euro-game ontworpen. In Urban Sprawl zijn de spelers projectontwikkelaars die zoveel mogelijk aanzien willen verwerven door het volbouwen van een grote lap grond. Natuurlijk moeten ze hiervoor eerst de benodigde vergunningen verkrijgen, om daarna de bouwcontracten te vervullen. Hoeveel prestige een gebouw oplevert, hangt natuurlijk af van de lokatie.

Net zoals Dominant Species is Urban Sprawl een stevig en lang spel. Ik heb geprobeerd de regels door te werken, maar dat is nog best lastig. Gelukkig heb ik gelezen dat de moeilijkheidsgraad van het spel zelf nog wel meevalt. Het is een actiepuntenspel, en dat betekent dat de gevolgen van een actie beter te overzien zijn dan in een chaotisch werkverschaffingsspel als Dominant Species. Misschien dat ik mijn medespelers die twijfelen aan de kwaliteit van DS wel aan de US kan krijgen.

1865 Sardinia
Misschien is er aan het eind van de dag nog geld over. In dat geval zou ik zomaar eens 1865 kunnen kopen. Dit is een 18xx-treinenspel dat zich afspeelt op Sardinie en Corsica. Het grootste deel van de regels is als in een standaard 18xx: het kopen van aandelen van de spoorwegmaatschappijen, het aanleggen van rails, en het bouwen van stations.

Een nieuwigheid in dit spel is de manier waarop de winst van een maatschappij wordt bepaald. In een normale 18xx is het bepalen van de meest rendabele route een tijdrovende aangelegenheid. 1865 vervangt dit door een eenvoudiger systeem op basis van de treinen en stations die een maatschappij bezit. Daarnaast zijn er regels toegevoegd over het samenvoegen van maatschappijen, en zijn er "virtuele spelers" die ook aandelen kopen en verkopen.

Naar het schijnt kan de 2-spelervariant van 1865 in een paar uur gespeeld worden, en is ook het volledige spel niet overdreven lang. Dit lijkt me een aardige aanvulling op mijn groeiende 18xx-verzameling.


Over een week is het al zover; dan ga ik naar Essen. Daarna zal ik hier zo snel mogelijk mijn ervaringen met bovenstaande en andere spellen posten.