Meer Essen nieuwtjes

Mijn vorige vooruitblik op Essen kreeg gemengde kritieken: blijkbaar waren de door mij uitverkoren spellen niet echt de moeite van het vermelden waard. Dit keer komen mijn verrassendere keuzes aan bod; laten we hopen dat mijn trouwe lezers hier tevreden mee zijn. Maar eerst nog een update over de spellen van vorige keer:

• De nieuwe uitbreiding voor Funkenschlag/Hoogspanning/Power Grid is geen kaart, maar een AI: De Robots. Met deze extra speler zou het spel voor 2 spelers leuker worden, maar de robots zijn ook met meer spelers te gebruiken. Voor mij is dit een vanzelfsprekende aanschaf.
• De eerste foto's van 1830 zijn op BGG verschenen. De Duitse versie ligt al in de winkel, en is op Essen te koop voor 40 euro bij een internet-discounter. Voor die prijs moet ik mijn best doen om 'm te laten liggen (maar dan wel de Engelse versie).
• Dominion: Hinterlands komt ook in Nederland uit, zo heeft 999 Games bekend gemaakt. Gelukkig maar, want de eerste kaarten die bekend zijn gemaakt zien er goed uit!

En dan kunnen we nu toch echt naar de tweede helft van mijn verlanglijstje. De meeste nieuwe uitgaven in Essen maken op mij niet veel indruk. Het is veel van hetzelfde. Ik ben op zoek gegaan naar ongebruikelijke spellen van kleinere uitgevers, die waarschijnlijk niet snel in Nederland uitgegeven zullen gaan worden.

Paperclip Railways
Er zijn veel treinenspellen, maar dit is wel een uitzonderlijke. In dit spel probeer je een netwerk van spoorlijnen te bouwen tussen een aantal lokaties. De lokaties zijn niet (zoals vaak) vastgelegd op een bord, maar kan je willekeurig binnen het speelgebied op tafel neerleggen. En voor de spoorlijnen heeft de ontwerper een modulair systeem van speelstukken ebdacht, waarmee eenvoudig lijnen van verschillende lengtes gevormd kunnen worden.

Als een lokatie eenmaal is neergelegd, mag elke speler deze aan hun netwerk verbinden; elke lokatie heeft een speciale eigenschap, die voor iedereen geldt die een spoorlijn naar dit gebouw heeft aangelegd.

Het idee voor Paperclip Railway is gebaseerd op een spel van Essen 2010, String Railway. Maar door de verscheidenheid aan lokaties in Paperclip Railway is dat spel net wat leuker, denk ik. Bovendien lijken mij paperclips als spoorlijnen handiger in het gebruik dan touwtjes. Ik ben erg benieuwd naar dit spel, waarvoor trouwens ook al een behoorlijk aantal promos verschenen zijn. Daar moet ik bij de Surprised Stare kraam dus eventjes goed op letten.

Master Merchant
De meeste navolgers van Dominion hebben het basisprincipe van hun voorganger vrijwel letterlijk gekopieerd, en voegen hooguit wat extra mechanismen en een thema toe. Dat leidt zelden tot een verbetering, en Dominion blijft door zijn eenvoud het beste spel in zijn genre. Maar zo af en toe zijn er deck-building games die het hele idee omgooien. Master Merchant schijnt zo'n spel te zijn.

In dit spel speel je actiekaarten, en koop je daarna iedere beurt een nieuwe kaart, net als in Dominion. Maar aan het eind van je beurt leg je de niet-gebruikte kaarten niet af; die bewaar je tot de volgende ronde. Pas als je geen kaart meer in je hand hebt, pak je de hele aflegstapel op. Je hebt daarna de vrije keus uit al je kaarten.

Deze wijziging verandert het hele spel. Je bent niet meer afhankelijk van de kaarten die je trekt, maar kan in theorie je beurten uitplannen. Hoe dat in de praktijk gaat werken, is afwachten. In ieder geval lijkt Master Merchant een snel spel te zijn, want er zijn in totaal maar 40 kaarten. Dat betekent dat er minder variatie mogelijk is dan met Dominion. Maar voor 10 euro hoef ik het geen 300 keer te spelen om toch waar voor mijn geld te krijgen.

Van de andere Dominion-klonen lijkt Eminent Domain mij het interessantst. Dit is een kruising tussen Dominion en Race for the Galaxy of Glory to Rome. Helaas is dit spel nog maar net verschenen en is de uitgever niet op Essen aanwezig. Daar moet ik later dus nog eens achteraan.

Urban Sprawl
De auteur van Dominant Species, Chad Jensen, heeft alweer een mooie euro-game ontworpen. In Urban Sprawl zijn de spelers projectontwikkelaars die zoveel mogelijk aanzien willen verwerven door het volbouwen van een grote lap grond. Natuurlijk moeten ze hiervoor eerst de benodigde vergunningen verkrijgen, om daarna de bouwcontracten te vervullen. Hoeveel prestige een gebouw oplevert, hangt natuurlijk af van de lokatie.

Net zoals Dominant Species is Urban Sprawl een stevig en lang spel. Ik heb geprobeerd de regels door te werken, maar dat is nog best lastig. Gelukkig heb ik gelezen dat de moeilijkheidsgraad van het spel zelf nog wel meevalt. Het is een actiepuntenspel, en dat betekent dat de gevolgen van een actie beter te overzien zijn dan in een chaotisch werkverschaffingsspel als Dominant Species. Misschien dat ik mijn medespelers die twijfelen aan de kwaliteit van DS wel aan de US kan krijgen.

1865 Sardinia
Misschien is er aan het eind van de dag nog geld over. In dat geval zou ik zomaar eens 1865 kunnen kopen. Dit is een 18xx-treinenspel dat zich afspeelt op Sardinie en Corsica. Het grootste deel van de regels is als in een standaard 18xx: het kopen van aandelen van de spoorwegmaatschappijen, het aanleggen van rails, en het bouwen van stations.

Een nieuwigheid in dit spel is de manier waarop de winst van een maatschappij wordt bepaald. In een normale 18xx is het bepalen van de meest rendabele route een tijdrovende aangelegenheid. 1865 vervangt dit door een eenvoudiger systeem op basis van de treinen en stations die een maatschappij bezit. Daarnaast zijn er regels toegevoegd over het samenvoegen van maatschappijen, en zijn er "virtuele spelers" die ook aandelen kopen en verkopen.

Naar het schijnt kan de 2-spelervariant van 1865 in een paar uur gespeeld worden, en is ook het volledige spel niet overdreven lang. Dit lijkt me een aardige aanvulling op mijn groeiende 18xx-verzameling.


Over een week is het al zover; dan ga ik naar Essen. Daarna zal ik hier zo snel mogelijk mijn ervaringen met bovenstaande en andere spellen posten.

Op weg naar Spiel 2011

Vorig jaar heb ik maar liefst 4 voorbeschouwingen op Spiel gegeven. Dit jaar zal dat waarschijnlijk een stuk minder zijn. Er zijn gewoon veel minder spellen die mijn interesse hebben gewekt. Het duurt natuurlijk nog wel anderhalve maand voordat de deuren van de Messe in Essen opengaan, dus misschien komt het allemaal nog goed. Maar vooralsnog denk ik dat ik een stuk minder geld ga uitgeven.

Laat ik eens op een rijtje zetten welke spellen ik ga kopen, en welke niet.

Allereerst is daar natuurlijk Dominion: Hinterlands. Tot nu toe hebben de Dominion-uitbreidingen me nog niet teleurgesteld, dus ik blijf ze kopen. Het thema van Hinterlands is "kaarten die direct iets doen als je ze koopt". Dat is een thema waar ik niet veel mee zou kunnen, als ik ontwerper was. Toch heeft Donald X. Vaccarino 26 verschillende kaarten bedacht; ik ben benieuwd!

Ik kan verder kort zijn over dit spel; als je van Dominion houdt, dan is dit een zekere koop, en als je uitgekeken bent op dit spelprincipe, dan zal deze nieuwe uitgave je waarschijnlijk ook niet overtuigen. Hierna komen er nog maar 2 uitbreidingen, dus het einde is in zicht.

Van dezelfde auteur komen in Essen nog 3 spellen uit, waarvan er al een aangekondigd is: Kingdom Builder. Dit is een bordspel, waarin de spelers om de beurt dorpen kunnen bouwen op een kaart. Door de dorpen in bepaalde figuren neer te zetten, kan je punten verdienen, maar ook extra acties waarmee je bijvoorbeeld je dorpen kan verplaatsen. Er is nog niet veel bekend over deze nieuwe uitgave van Queen, maar ik blijf dit zeker in de gaten houden.

Van Friedemann Friese heb ik de laatste jaren steeds zijn nieuwe grote spel meegenomen uit Essen, maar dat is dit jaar geen automatisme. Zowel Fabrikmanager als Furstenfeld komen nog maar zelden op tafel. Maar zijn nieuwste spel klinkt wel heel aantrekkelijk. Funkenschlag: Die ersten Funken is een nieuw spel in de Hoogspanning-familie. We gaan hiervoor ver terug in de tijd: in plaats van elektrische vonken gaat het nu over de vonken waarmee de mensheid in de prehistorie het eerste vuur maakte.

De elektriciteitscentrales zijn vervangen door stenen gereedschappen, de grondstoffen door voedsel, en de aan te sluiten steden door clanleden. Volgens de omschrijving op BoardGameGeek blijft het spelverloop vrij dicht bij dat van Hoogspanning, maar gaat het spel sneller, en zijn er meer belangrijke beslissingen. Dat laatste lijkt me sterk, want Hoogspanning blinkt daar al in uit, maar ik laat me graag door dit spel verrassen.

Dan heeft Friedemann op BGG laten doorschemeren dat er ook een nieuwe kaart voor Hoogspanning zou kunnen komen. Hier is nog niets over bekend, maar ik heb wel mijn vermoedens. In voorgaande jaren was de uitgave van Hoogspanning in een bepaald land de aanleiding voor een nieuwe kaart: de kaart van Midden-Europa kwam direct na de Poolse uitgave van het spel, de China/Korea-uitbreiding kwam tegelijk met de Koreaanse versie van Hoogspanning uit, enzovoorts. In 2011 is Hoogspanning in Noord-Europa op de markt gekomen, dus wie weet...?

De nieuwe van Uwe Rosenberg staat ook op mijn verlanglijstje, maar met een vraagteken erbij. Ora et Labora zou gebaseerd zijn op Le Havre, en dat klinkt goed. Le Havre is een stevig spel, dat ik steeds leuker begin te vinden. Als Ora et Labora dat niveau benadert, dan zal ik het zeker meenemen. Helaas werd hetzelfde gezegd van de vorige twee grote spellen van Rosenberg, Merkator en Loyang, en dat waren goede spellen maar geen uitschieters. Eerst maar eens de regels lezen, dus.

En natuurlijk komt er ook dit jaar een Agricola-uitbreiding aan: het "Niederlande"-deck. Honderdtwintig kaartjes met een Nederlands thema. Dit deck is al een tijdje in ontwikkeling, en is al een tijdje op play-agricola.com te spelen. De kaarten vallen mij een beetje tegen, eerlijk gezegd; ik zou denken dat er wel meer van dit thema te maken is dan enkel een stapel kaartjes met verwijzingen naar Nederlandse grootheden als Rudi Carell en Herman van Veen. Maar ja, dat is wat men in Duitsland van ons kaaskoppen weet...

En dat is het op dit moment wel. Eigenlijk bevat mijn lijstje tot nu toe niets nieuws: de nieuwe Dominion, de nieuwe 2F, de nieuwe Rosenberg, en een paar uitbreidingen. Een mager resultaat. Ik zal de komende tijd nog veel handleidingen door gaan bladeren om te zien of er nog leuke spellen uit onbekendere hoek te verwachten zijn.

Ik wil tenslotte nog wijzen op twee nieuwe uitgaven die ook erg de moeite waard zijn, maar intussen niet meer op mijn lijstje staan. Ankh-Morpork is een aanrader voor wie (net als ik) fan is van Terry Pratchetts Schijfwereld-boeken. Ik heb hier lang naar uitgekeken, en dit weekend op Spellen aan Zee al gekocht. Binnenkort kan je hier een berichtje verwachten met mijn ervaringen.

De topper van Essen 2011 is wat mij betreft echter de heruitgave van 1830. Dit is waarschijnlijk het beste spel uit de 18xx-serie, en een echte aanrader voor de doorgewinterde spellenspeler. Als je een groepje spelers hebt die niet bang is voor een spel waar je een hele avond mee bezig bent, moet je deze beslist proberen. Kijk er op Essen eens naar; en wacht daarna zo nodig op de Nederlandse vertaling, want 999 Games brengt 'm ook uit! Zelf zou ik de Engelse versie op Essen meteen gekocht hebben, als ik twee weken geleden niet...

Spellen aan Zee

Vandaag en morgen wordt in Den Haag de tweede editie van Spellen aan Zee gehouden. Ik heb de eerste dag van deze spellenbeurs bezocht, en wat mij betreft was het een geslaagde middag.

Dit jaar heeft Spellen aan Zee de knusse maar wat onhandige lokatie van vorig jaar ingewisseld voor Sporthal Ockenburg. Dat was ook wel nodig, want de kleine kamertjes en smalle gangen van vorig jaar zouden onhandig zijn geweest bij een groter aantal bezoekers. In de sporthal passen die dat jaar wel. Helaas viel het aantal bezoekers mij nogal tegen. De zaal was behoorlijk leeg toen ik vanochtend binnenkwam, en hoewel het later wel wat aantrok, werd het nooit echt druk. Daardoor was er natuurlijk wel volop de gelegenheid om de spellen te spelen die gepresenteerd werden.

Het eerste spelletje dat ik geprobeerd heb, was Dobble, een klein kaartspelletje. Op iedere kaart staan zo'n 10 symbolen, en ieder tweetal kaarten heeft precies 1 symbool gemeen. Met dit spelmateriaal zijn diverse spelletjes te spelen. Zo kan je bijvoorbeeld iedere speler een kaart geven, en dan een voor een de andere kaarten opendraaien. Wie het eerst het symbool noemt dat ook op zijn eigen kaart staat, mag de kaart van de stapel nemen. Het concept is wel aardig, het spelletje gaat snel, en dat is maar goed ook want het gaat snel vervelen.

Daarna kwam er een plaatsje vrij bij de belangrijkste nieuwigheid van de beurs, Discworld: Ankh Morpork. Dit is een hagelnieuw spel door Martin Wallace, gebaseerd op de Schijfwereld-boeken van Terry Pratchett. Nu ben ik niet zo'n Wallace-fan, maar ik ben wel helemaal weg van Pterry, dus dit spel wilde ik wel graag proberen.

Het spel speelt zich af in de grootste stad op de Schijfwereld: Ankh Morpork. De heerser van de stad is spoorloos verdwenen, en 2 tot 4 notabelen strijden om de macht. Dit doen ze door handlangers in de verschillende wijken van de stad te plaatsen en gebouwen neer te zetten. Iedere speler heeft daarbij een geheim eigen doel: de ene speler wil zijn handlangers over zoveel mogelijk wijken verspreiden; een andere speler wil graag in een beperkt aantal wijken de meerderheid hebben; een derde speler wint als hij 50 goudstukken in bezit heeft. Omdat er in totaal 7 karakters zijn met ieder een eigen winconditie, weet je nooit precies wanneer het spel afgelopen is.

Ankh-Morpork speelde makkelijk weg, en het viel me voor een Wallace alleszins mee. Wie het spel ook wil spelen, moet echt naar Den Haag komen, want het duurt nog even voordat Ankh-Morpork in de winkel verkrijgbaar is. Op Spellen aan Zee is het wel te koop, en ik heb 't mee naar huis genomen. Als je meer dan 100 euro wil besteden aan dit spel, dan kan dat ook, maar dan moet je nog even op de luxe editie wachten.

Hierna kwam Dragon Delta op tafel. Hierin moet je een Zuidoost-Aziatische rivier oversteken door het neerzetten van stenen, en daaroverheen neerleggen van planken. Iedere ronde moet je 5 acties doen, die je vantevoren in het geheim bepaalt (zoals in Roborally, dus). Onder deze acties zitten constructieve, zoals stenen en planken plaatsen, maar je kan ook acties van je medespelers blokkeren of planken en stenen weghalen. Door tegenwerking van de tegenstanders kan het dus zijn dat je met de tweede helft van je voorgeprogrammeerde acties niets meer kan doen. Het principe van Dragon Delta is best aardig, maar het spel duurt eigenlijk te kort om echt te boeien.

Quarriors is een zogenaamde deck building game, zoals Dominion. Maar in plaats van kaarten bevat de doos een massa dobbelstenen. Aan het begin van het spel worden er 10 monsters en toverspreuken gekozen, en voor ieder monster en spreuk worden er 5 dobbelstenen klaargelegd. Iedere speler begint met 12 dobbelstenen: de meeste hebben op iedere zijde "geld", maar een paar hebben eenvoudige "monsters". Met het geld kan je nieuwe dobbelstenen kopen, en met de monsters kan je de dobbelstenen van andere spelers verslaan. Als je monsters heb gespeeld die niet door andere spelers verslagen worden, scoren ze aan het begin van de volgende beurt punten voor je, en wie het eerst bij een vastgesteld aantal punten is, wint.

De geluksfactor in Quarriors is veel hoger dan die in Dominion. Als je een kaart koopt in Dominion, kan je er zeker van zijn dat je de kaart een volgende ronde tegenkomt. Maar als je een dobbelsteen koopt die een bepaald monster voorstelt, moet je maar hopen dat je dat monster ook gooit, wanneer je de dobbelsteen in een latere beurt trekt. Ik zou het spel wel vaker willen spelen, want ik had er wel plezier in, maar het is geen topspel.

Als afsluiting van de dag heb ik nog drie keer Dominion gespeeld. Het gaat nooit vervelen. Note to self: een dubbele aankoop van een Masquerade in de eerste twee beurten is een erg sterke zet, met name als je de volgende 6 beurten iedere keer een van de Masquerades trekt...

Zoals ik al zei, heb ik me goed vermaakt vandaag. Of de organisatoren van Spellen aan Zee ook tevreden zijn, waag ik te betwijfelen. Zou het aan het mooie weer gelegen hebben? Hopelijk zijn er morgen meer belangstellenden.

Juli 2011

De maand juli ligt al weer even achter ons, dus is het hoog tijd voor een nieuw maandoverzicht. In deze maand heb ik 79 keer een spel gespeeld. Maar liefst 26 keer was dat Dominion; vaak met een hoofdrol voor de nieuwste uitbreiding, Cornucopuia.

Daarnaast kwamen ook nieuwe spellen op tafel. Van ontzettend goed naar behoorlijk slecht waren dat:

Dominant Species
Deze kruising tussen Caylus en El Grande is voor mij het spel van de maand. In de aanloop naar een ijstijd strijden 6 klassen van dieren om het voortbestaan. Hierbij is het belangrijk dat je zoveel mogelijk diersoorten op het bord krijgt, die zich ook nog eens zo goed mogelijk moeten aanpassen aan de omstandigheden op de verschillende terreintypes.

Dominant Species kan gespeeld worden met 2 tot en met 6 spelers. Met veel spelers is het een behoorlijk chaotisch spel, mede door de vele acties die iedere beurt gekozen kunnen worden. Met z'n tweeën is het een stuk strategischer. Maar met ieder aantal spelers blijft het spel de volle 4 uur boeien.

Roads & Boats
Eindelijk heb ik een van de beste spellen van vaderlandse bodem gespeeld. R&B lijkt nog het meest op het oude computerspel The Settlers: net als in dit spel is het de bedoeling om een rijkje op te bouwen, beginnend met niets meer dan een paar planken. Door het bouwen van productiegebouwen en fabrieken kan je een hele productieketen opzetten, zodat je tenslotte zelfs geld en aandelen produceert.

Alles wat je in Roads&Boats produceert, is in principe gezamenlijk eigendom. Alleen de producten die je meteen op je eigen vervoermiddelen laadt, kunnen niet afgepakt worden. Als de spelers het willen, kan dit daardoor een heel interactief spel zijn. Maar als je daar geen zin in hebt (en je buren ook niet), dan kan het ook bij een solitair heen-en-weergeschuif met grondstoffen blijven. En dat vind ik eigenlijk best leuk, zowel op de computer, als bij dit bordspel.

Helaas waren mijn medespelers niet zo enthousiast als ik, dus zal ik Roads & Boats voortaan vooral in mijn eentje moeten spelen.


Ambush!
Tijd voor iets heel aders: een echte wargame. Normaal speel ik die ooit, maar in een kringloopwinkel heb ik een tijdje terug Ambush gekocht. Dit is een uitzonderlijke wargame: het is bedoeld om in je eentje te spelen. Je simuleert dan een groep Amerikaanse soldaten in verschillende scenario's die zich afspelen in 1944 en 1945.

De tegenstand in ieder scenario is afkomstig van de Duitsers, die door het spel zelf bestuurd worden. Bij iedere beweging van een Amerikaan moet je in een bijgeleverd boekje opzoeken wat de Duitse reactie is. In de meeste scenario's houdt de tegenstander zich aanvankelijk schuil, totdat je te onvoorzichtig bent, en ze uit hun hinderlaag komen (vandaar ook de naam va het spel).

Het systeem is even wennen, maar als je het eenmaal doorhebt is Ambush best een aardig spel. Al spelende kreeg ik wel de indruk dat het op de computer nog een stuk makkelijker zou spelen. Maar ja, dan zou het niet als bordspel tellen. Ik ben nog steeds geen echte wargamer, maar zo af en toe zal ik dit spel wel weer tevoorschijn halen, vermoed ik.


Rubik's Illusion
Deze maand ben ik op een verjaardagsfeestje geweest waar veel spelletjes zijn gespeeld. Dat was niet zo gepland, maar ja... door het slechte weer moesten we binnen blijven. De meeste aanwezigen waren geen echte spellenspelers, en ik heb dus een aantal lichtere spellen gespeeld. Stef Stuntpiloot, Appels & Peren, dat soort werk. Rubik's Illusion is het eerste spel van die avond dat ik nog niet kende.

Rubik's Illusion is een interessant lid van het X-op-een-rij genre. Op een bord van 8x8 moet je zo snel mogelijk een rijtje van 5 stukken in jouw kleur maken. Wat dit spel speciaal maakt, is ten eerste de regel dat een rij van 6 niet telt. Dit maakt het al een stuk lastiger om te winnen. Ten tweede is de helft van het bord virtueel: het bord bestaat eigenlijk maar uit 4 rijen en een spiegel. Sommige stukken hebben aan de achterkant dan ook nog eens een andere kleur dan aan de voorkant, waardoor je erg goed op moet letten bij het verzetten van de stukken.

Dit spel is al in de jaren '80 ontworpen door Rubik, die van de kubus. Ik heb het vroeger ook gehad, maar volgens mij nooit gespeeld. Jammer, want het is best een aardig abstract spelletje.


Ligretto
Nog een spel dat ik op het feestje heb gespeeld. Dat was een heel toepasselijke setting, want Ligretto wordt er echt leuker op als je een glaasje op hebt.

Iedereen krijgt een stapeltje kaarten in zijn eigen kleur, en moet vervolgens zo snel mogelijk die kaarten kwijt zien te raken. Dat doe je door in het midden van de tafel een aantal stapeltjes te vormen van 1 tot en met 10 in dezelfde kleur. Je speelt allemaal tegelijk: er zijn geen beurten, maar als er een blauwe 4 op tafel ligt, en je hebt een blauwe 5, dan moet je die er zo snel mogelijk op leggen, want als een tegenstander het doet dan ben je te laat.

Ligretto is een zenuwlopend spel, dat echter niet heel strategisch is. Het is best grappig om te doen, zeker met 4 spelers. Met z'n 3-en komt het spel niet echt goed op gang.

K2
Op het speelbord staat de K2 afgebeeld, een van de gevaarlijkste bergen ter wereld. Met twee bergbeklimmers kan je via verschillende routes naar de top klimmen. Na iedere beurt verliezen alle bergbeklimmers een deel van hun conditie, afhankelijk van het weer en van de hoogte.

Als een bergbeklimmer zijn conditie helemaal kwijt is, gaat hij dood, en verlies je alle punten die hij gehaald heeft. Gelukkig kan je 'm laten aansterken door de juiste kaart te spelen, of door een tentje neer te zetten op zijn huidige positie.

Helaas is K2 te geluksafhankelijk om echt leuk te worden. Je moet op het juiste moment de goede kaart trekken. Dat juiste moment wordt vooral bepaald door de beurtvolgorde; je wordt heel gemakkelijk geblokkeerd door spelers voor je, waardoor een klimmer een aanval op de top moet afbreken, en voortijds huiswaarts moet keren.


Cathedral
Een prachtig vormgegeven abstract spel. Probeer zoveel mogelijk gebouwen in jouw kleur op het bord te plaatsen; een soort Blokus dus. Maar het spel heeft ook wel wat weg van Go: beide spelers proberen namelijk zoveel mogelijk gebied te omsingelen, omdat daar dan alleen de omsingelende speler zijn gebouwen mag plaatsen.

Helaas is het speelbord te klein om een echt diep strategisch spel te krijgen. Het spel duurt daar ook te kort voor.

World of Warcraft: The Boardgame
Nog een spel dat er prachtig uitziet; in dit geval zijn het de plastic miniatuurtjes die 't 'm doen. Helaas is het spel zelf minder interessant. Het duurt lang, maar biedt weinig interessante beslissingen. Het grootste deel van de tijd ben je bezig met saaie voorbereidingen; zo af en toe heb je een gevecht, maar dat verzandt in het gooien van een hoop dobbelstenen.

Gelukkig was het spel voortijdig voorbij: door een slechte keuze van het eindmonster was het al na ongeveer tweederde van het normale aantal ronden voorbij. Geen van beide partijen kon het eindmonster vervolgens verslaan. Een anti-climax, maar ik vond het niet erg dat het voorbij was.


Spel van de Eeuw
Dit is een Triviant-kloon met alleen vragen over de 20e eeuw. Net zoals Triviant is dit niet een spel dat ik met plezier speel.


En dan heb ik ook nog een paar nieuwe uitbreidingen gespeeld. Zoals altijd staan deze onderaan, maar dat betekent zeker niet dat ik ze slecht vind:

Hoogspanning: Canada
Er zijn niet alleen veel officiële uitbreidingen voor Hoogspanning; verschillende fans (waaronder ikzelf) hebben ook kaarten voor dit fantastische spel gemaakt. De kaart van Canada is te downloaden van BoardGameGeek. Deze heb ik in juli voor het eerst gespeeld, en hij valt niet tegen.

Het speciale aan deze kaart zijn de "Export Cities", die de uitvoer van stroom naar de Verenigde Staten symboliseren. Deze steden tellen niet mee voor de winst of voor de beurtvolgorde, maar ze leveren wel geld op.

Het spelverloop met deze kaart verschilt niet veel van die van de basiskaarten, maar een beetje variatie is nooit weg bij een spel dat zo vaak gespeeld wordt als Hoogspanning. Een goede uitbreiding als deze is daarom altijd welkom.


Kolonisten van Catan Kaartspel: Handel & Wandel
Ik had het Kolonisten-kaartspel al een tijd niet meer gespeeld, maar eigenlijk is het best een goed spel. De Handel & Wandel-uitbreiding, daarentegen, is niet echt de moeite waard. Het brengt eigenlijk niet echt iets nieuws, en de meeste kaarten vallen niet op tussen die van het basisspel.

Van de kringloopwinkel

Juni 2011

In juni heb ik 56 spellen gespeeld. Het meest gespeeld was, zoals zo vaak, Dominion, met 13 keer.

Het aantal nieuwe spellen was deze maand iets lager dan in mei, maar er zaten wel een paar hele goede tussen. Hier zijn ze, geordend van de beste tot de slechtste:

Indonesia
Ik was al een tijd nieuwsgierig naar de drie belangrijkste Splotter-spellen, en deze maand heb ik er eindelijk een gespeeld: Indonesia. En het viel niet tegen. Sterker nog, Indonesia is mijn spel van de maand.

Indonesia is een economisch spel, waarin de spelers maatschappijen verwerven. Productiemaatschappijen produceren iedere ronde goederen (rijst, specerijen, etc.), die vervolgens via de rederijen vervoerd worden naar de steden op het bord. Hiermee verdienen zowel de productiemaatschappijen als de rederijen geld voor hun eigenaren.

De kern van het spel zit in de fusies. Iedere ronde kan je de fusie voorstellen van twee maatschappijen. Die moeten van dezelfde soort zijn, maar ze hoeven niet allebei van jou te zijn. Sterker nog, je mag ook twee maatschappijen van andere spelers fuseren. Nadat er een voorstel is gedaan, mag iedere speler een bod uitbrengen op de gefuseerde maatschappij. Het eindbod wordt verdeeld tussen de eigenaren van de voormalige maatschappijen, en de nieuwe gefuseerde maatschappij komt in handen van de hoogste bieder.

Indonesia is een spel van manipulatie. De rederijen proberen de productiemaatschappijen te manipuleren om zoveel mogelijk goederen zo ver mogelijk te vervoeren, en de spelers proberen door fusies de beste maatschappijen in handen te krijgen, of de concurrentie te verminderen, of misschien wel de maatschappijen zo groot te maken dat ze hun goederen niet meer kwijt kunnen. Ook is het een spel waarin veel gerekend wordt. Zoveel, dat ik me kan voorstellen dat het voor sommige mensen te veel wordt.

Mij beviel het spel uitstekend. Jammer dat ik mijn vaste medespelers waarschijnlijk niet snel zover krijg dat ze dit met mij willen spelen.

Tulipmania 1637
Tulipmania is een behoorlijk goed spel. Simpele regels, en toch ondoorzichtig genoeg dat de juiste strategie niet voor de hand ligt. Of is het toch allemaal toeval wie het meest aan de tulpenhandel verdient?

Een uitgebreidere bespreking van het spel is hier te vinden.

Camelot Legends
In een loterij op BGG heb ik begin dit jaar dit spel gewonnen. Afgelopen maand heb ik het voor het eerst gespeeld, en dat was niet makkelijk. In principe zijn de regels van Camelot Legends niet zo moeilijk. In iedere beurt mag je een ridder of andere persoon uit de Arturiaanse legenden bij een van de 3 lokaties (Camelot, Cornwall, het Betoverde Bos) neerleggen. Daarnaast mag je nog personen verplaatsen van de ene lokatie naar de andere.

Dit doe je allemaal om bepaalde "events" te verslaan. Bij een "event" moet je denken aan bijvoorbeeld een monster, dat alleen te verslaan is door personen met een bepaalde gezamenlijke score in een van 6 categorieën (bijv. Kracht, Diplomatie, of Ridderlijkheid). Aan het begin van iedere beurt wordt er een nieuwe eventkaart omgedraaid, en daarna wordt gecheckt of de huidige speler een van de events verslaat. In dat geval wint hij overwinningspunten, en misschien nog andere bonussen.

De problemen zitten in dit spel in de speciale karaktereigenschappen van de kaarten. Ieder persoon en ieder event heeft een eigen karaktereigenschap, die extra bonussen geeft in bepaalde categorieën, of die de regels van het gevecht verandert. Tegen het einde van het spel liggen er tot wel 9 events open, zijn er misschien wel 20 personen gespeeld, en hebben ook enkele eerdere events nog een effect op het spel. Zo wordt het bepalen van de sterkte van een groep personen een heel gereken, wat de vaart erg uit het spel haalt.

Niettemin is Camelot Legends een goed spel. Het is voor herhaling vatbaar, hoewel ik er huiverig voor ben om dit met 4 personen te spelen. Bij zulke spelersaantallen moet dit spel wel heel onoverzichtlijk worden.

The Lord of the Rings: The Two Towers - Het Kaartspel
Dit kaartspel van Knizia is een middelmatig meerderheidsspelletje. In zes ronden proberen de spelers zoveel mogelijk kaarten met bepaalde symbolen uit te spelen, zodat ze bij de waarderingen zoveel mogelijk punten scoren.

Het thema van het spel is er heel losjes opgeplakt. Vreemd is dat er 5 kleuren kaarten zijn, waarbij die kleuren geen enkele thematische betekenis hebben, en dat iedere kaart een afbeelding bevat van een van de karakters uit de Lord of the Rings films, waarbij die afbeelding geen enkel effect op het spel heeft.

Ahoy
Dit is een eenvoudig spelletje van een van mijn favoriete spelauteurs, Corne van Moorsel. Het speelbord wordt gevormd door twaalf kaarten, met aan beide kanten een zeedier. Iedere speler probeert zijn pion 6 keer rond het bord te laten lopen. Dat doe je door een kaart om te draaien die tussen jouzelf en de eerste pion achter je ligt. Daarna mag je naar voren lopen, tot op de eerste kaart die hetzelfde dier laat zien.

Ahoy is een aardige mengeling van taktiek en geheugen. Helaas heb ik het alleen nog maar als 2-persoonsspel gespeeld, en daar is niet zoveel aan. Omdat er maar een andere pion in het spel is, heb je meestal een hele grote vrijheid welke kaart je omdraait. Met meer spelers is Ahoy mogelijk boeiender, maar dat zal de toekomst uit moeten wijzen.

Troyes
De ontwerper van Carson City heeft ook van zijn volgende spel een mengelmoes gemaakt van onduidelijk samenhangende spelmechanismen. Troyes is geen spel dat je na een keer al voldoende doorhebt om te beoordelen, maar dat ligt in dit geval meer aan de berg met regels dan aan de strategische diepte.

Troyes is een populair spel dat van veel kanten geprezen wordt, en ik zou daarom iedereen aanraden het eens te proberen. Maar niet met mij.


Naast deze nieuwe spellen heb ik ook een nieuwe uitbreiding gespeeld, en dat was natuurlijk:

Dominion: Cornucopia
Dit is bepaald geen Hoorn des Overvloeds wat kaarten betreft: het is slechts een halve set. Net zoals Alchemisten bevat Cornucopia zo'n 13 verschillende kaarten. De kaarten die ik geprobeerd heb zijn niet zo spectaculair als die van Alchemisten of Prosperity, maar er zitten wel een paar tussen die interessante interacties kunnen hebben.

De meeste kaarten in deze uitbreiding moedigen een gevarieerd aankoopbeleid aan. Ze belonen het bezit of het spelen van veel verschillende kaarten. Dat is nu juist een taktiek die met de al bestaande kaarten niet vaak succes heeft, dus zullen de nieuwe kaarten veel nieuwe strategieën mogelijk maken. Ik ga veel plezier hebben met het exploreren van de vele verschillende combinaties van de kaarten uit Cornucopia en alle andere Dominion-sets.

Tulipmania 1637

Scott Nicholson is een bekend bordrecensent, die een zekere beroemdheid heeft verworven met zijn enthousiaste video-recensies. (Zijn review van de 18xx-serie is een mooie toegankelijke introductie van het genre.) Dus toen hij een spel had ontworpen dat gedeeltelijk op 18xx gebaseerd was, en dat over een interessant onderwerp uit de Nederlandse geschiedenis, was ik benieuwd naar het resultaat. Vorig jaar lag het spel in de aanbieding op Spiel, en afgelopen maand heb ik het eindelijk kunnen spelen.

Tulipmania 1637 gaat over de tulpengekte die in dat jaar in Nederland woedde. Speculanten dreven de prijzen van tulpenbollen torenhoog op, totdat opeens de markt in een paar dagen volledig instortte. In Tulipmania 1637 ben je een handelaar die probeert zoveel mogelijk geld te verdienen aan deze handel voordat de zeepbel barst.

Iedere speler begint met 1 tulp van elk van de 5 kleuren. De beginwaarde van iedere tulp is 50 gulden. Om de beurt moeten de spelers nu een van hun tulpen in de verkoop doen. De andere spelers bepalen nu tegelijk of ze deze tulp willen kopen. Als minstens een van hen de tulp wil hebben, betaalt deze de huidige prijs aan de verkoper, en daarna stijgt de prijs.

In plaats van een normale koopactie kunnen de spelers ook speculeren op latere koerswinst. Bij een speculatie-actie betaalt de koper meer dan de tulp waard is, maar dan stijgt de prijs meteen ook flink. Een tulp die 50 gulden waard is, stijgt bij een normale koop naar 75 gulden. Maar als de tulp verkocht wordt aan een speculant, dan betaalt deze 150 gulden, en stijgt de koers naar 250.

Aan het begin van het spel zijn de tulpen nog betaalbaar. Maar ze worden snel duurder, en na enkele beurten hebben de meeste spelers niet voldoende geld meer om de aangeboden tulpen zelf te betalen. In dat geval kunnen ze beroep doen op een aantal kopers in hun kennissenkring. Elke speler heeft een paar kaarten in de hand met kopers die geinteresseerd zijn in een bepaalde kleur tulp. Na het uitspelen van zo'n kaart wordt de aangeboden tulp gekocht door een externe koper; de prijs van de tulp wordt betaald door de bank, de tulp verdwijnt uit het spel, en de waarde van die tulp stijgt.

Op een gegeven moment zal een tulp een waarde bereiken van 3000 euro of meer. Dit is het sein dat de markt gaat instorten. De waarde van de tulp gaat nu in stappen zakken. Bij elke stap kan iedere speler een tulp verkopen tegen de huidige prijs: bijvoorbeeld eerst 3000 gulden, de volgende voor 2000, dan 750, 500, etc. Spelers die nog koperkaarten in hun hand hebben van de goede kleur, krijgen bij deze gedwongen verkoop voorrang. Wanneer de koers van alle 5 tulpen

Tulipmania 1637 onderscheidt zich van veel andere spellen doordat er een duidelijk verhaal in het spelverloop zit. Aan het begin gaat het spel eenvoudig voort: er is genoeg geld in het spel om te kopen wat je wilt. Maar al snel wordt het steeds moeilijker om tulpen te kopen, en alleen door gebruik te maken van je koperkaarten kan je uiteindelijk de prijs van een van de tulpen laten springen. Maar als de eerste tulp van het bord verdwenen is, zit er voldoende geld in het spel om de koersen van de andere tulpen ook tot grote hoogte te laten stijgen.

Het is een groot voordeel als je bij de eerste uitbetaling veel geld verdient; daarmee koop je daarna makkelijk veel van de aangeboden tulpen op. Het op het juiste moment inzetten van je koperkaarten is daarom cruciaal. Helaas begin je maar met 3 kaarten, en krijg je er in de loop van het spel slechts 3 bij.

Ik heb me goed vermaakt met Tulipmania 1637. Dit is een spel dat het niet moet hebben van complexe regels. Integendeel, de regels zijn snel uit te leggen. Toch heeft het spel een behoorlijke diepte, of althans, dat lijkt zo. Je hebt zelf je lot in handen, door het kiezen van de tulp die je verkoopt en van de tulpen die je van andere spelers koopt (en waarvan je zo de prijs laat stijgen). Daar moet ik bij aantekenen dat ik het spel nu nog niet doorgrond, en dat het mij dus nog niet duidelijk is hoeveel invloed de gekozen strategie heeft op je eindresultaat.

Tulipmania 1637 zal bij mij thuis nog wel een paar keer gespeeld worden. Dat zal dan waarschijnlijk met 5 spelers zijn. Met 3 of 4 spelers zitten niet alle tulpen in het spel, waardoor het spel te kort duurt. Met 5 spelers heb je ongeveer 45 minuten tot een uur nodig. Dat is te overzien, waardoor het spel leuk blijft, zelfs ook als het toeval uiteindelijk een grotere rol heeft dan ik op dit moment vermoed.