Mei 2012

Zolang juni nog niet voorbij is, ben ik nog op tijd met mijn maandoverzicht van mei. Dus hier is 'ie dan. Qua aantal gespeelde spellen was mei een goede maand: 70 spellen heb ik gespeeld. Het vaakst natuurlijk Dominion, maar ook Taipan en Europa Tour kwamen geregeld op tafel. Mijn spel van de maand komt zomeeen dan ook niet helemaal als een verrassing...

Hieronder staan de spellen die ik in mei voor het eerst speelde, op volgorde van hoe ze me bevielen: dus met de beste spellen bovenaan, en de Knizia's aan het einde.

 

Europa Tour ♻
Wie Racko kent, die kan Europa Tour (ook bekend als "10 Days in Europe") ook spelen. Het basisprincipe is hetzelfde: je hebt een standaard met 10 kaarten. Iedere beurt mag je 1 kaart trekken (van de dichte trekstapel, of van een van de aflegstapels), en die mag je dan verwisselen met een van de kaarten op je standaard. Zodra je kaarten op volgorde staan, laat je je kaarten aan de andere spelers zien, en heb je gewonnen.

Op de meeste kaarten in Europa Tour staat een land afgebeeld. Met die landen probeer je een geldige reis van 10 kaarten te maken. Daarbij moet iedere kaart op je standaard aan de vorige kaart grenzen. Je kan ook vliegtuigkaarten gebruiken, om tussen twee landen met dezelfde kleur te vliegen, of bootkaarten om gebruik te maken van een aantal zeeroutes.

Het spelmateriaal in Europa Tour ziet er goed uit; zowel de kaarten van dik karton als de meegeleverde landkaart. Het spelverloop is simpel, maar erg aardig. Ik ben erg tevreden met deze aankoop.

 

Top Race
Eigenlijk heb ik dit spel al in april gespeeld, maar vorige keer ben ik 'm vergeten op de lijst te zetten.

In drie races proberen de spelers zoveel mogelijk geld te verdienen met de autosport. Aan het begin van iedere race krijgen ze een hand vol kaarten. Op iedere kaart staan een aantal auto's afgebeeld, met daarbij het aantal vakjes dat deze auto's vooruit gezet moeten worden. Daarna worden de auto's geveild; iedere speler moet tenminste een auto kiezen, op basis van de kaarten die ze gekregen hebben.

Tijdens een race speel je om de beurt een kaart uit, en zet je vervolgens alle afgebeelde auto's vooruit; tenminste, als ze niet geblokkeerd zijn door andere auto's. Je moet dus proberen je kaarten zo uit te spelen dat je eigen auto's het meest profiteren. Aan het eind van de race worden geldprijzen verdeeld op volgorde van binnenkomst over de finish. Daarnaast wordt de race op drie momenten onderbroken zodat iedere speler in het geheim kan voorspellen welke auto gaat winnen; hier is ook geld mee te verdienen.

Top Race is een spannend spel. Omdat op iedere kaart meerdere auto's afgebeeld staan, ben je verplicht om anderen te helpen, maar zelf heb je ook voordeel van de kaarten van je tegenspelers. En omdat je kan gokken op de winst van een auto van een ander, is het soms helemaal niet erg als die and het eerst over de finish komt. Helaas duurt het spel eigenlijk net iets te lang om de hele tijd te kunnen boeien, dus is het niet iets om iedere week te spelen.

 

Cash-a-Catch! ♻
In dit spel zijn de spelers om de beurt de veilingmeesters, die proberen zoveel mogelijk vis te verkopen. De veilingen zijn van een type dat ik nog niet eerder gezien heb: de prijs staat van tevoren vast, die is namelijk altijd 10 euro, maar de hoeveelheid vis varieert. De veilingmeester trekt namelijk steeds kaarten van de stapel, en de andere spelers kunnen op de bel slaan als ze de aangeboden kaarten de prijs waard vinden. De winnaar van de veiling betaalt de prijs aan de bank, en de veilingmeester krijgt voor de moeite 1 euro per verkochte kaart.

Er zijn 5 soorten vis in het spel, maar iedere speler heeft slechts 3 bakken, en in iedere bak kan maar een soort vis. Je moet dus niet te lang wachten met kopen, want dan blijf je met vis zitten die je niet kwijt kan, en die gaat in de afvalbak en is strafpunten waard. De overige vis kan je in je eigen beurt verkopen. Leuk detail: als je vis verkoopt, dan moeten alle andere spelers een kaart van diezelfde soort in de afvalbak stoppen.

Cash-a-Catch is een leuke variant op het veilingspel. Het managen van de soorten vis die je wil verkopen doet denken aan Boonanza, maar dat spel is door het onderhandelen net even wat leuker. Niettemin is Cash-a-Catch ook zeker de moeite waard.

 

Lucky Numbers
Nog een Racko-variant! Dit keer zijn het gewoon getallen die op een volgorde geplaatst moeten worden. Het bijzondere hier is dat iedere speler een vierkant bord heeft van 16 vakjes. Ieder tegeltje dat je op het bord legt, moet zowel horizontaal als verticaal in een oplopende rij liggen; wie het eerst 16 tegeltjes goed heeft liggen, die wint het spel.Lucky Numbers heeft ook wel wat weg van Finito, en speelt net zo lekker weg. Lichte kost, maar wel een leuk tussendoortje.

 

Crazy Derby
Er zijn niet veel kaartspellen die eenvoudiger zijn dan Crazy Derby. Om de beurt speelt iedereen een kaart met een dier erop. Ieder dier heeft een nummer, en als er zoveel kaarten liggen met dat dier erop, krijgen de spelers punten voor die kaarten. Alle andere uitgespeelde kaarten worden afgelegd, en tellen dus niet mee.

Makkelijk uit te leggen, makkelijk te spelen, en toch erg leuk. De aanwezigheid van een paar pestkaarten verhoogt de speelvreugde nog wat meer.

 

Casa Grande
Dit is een mooi 3-dimensionaal bouwspel. Je moet torens op het bord zetten, en daarna mag je op je eigen torens een plateau neerleggen. Daar krijg je dan punten voor. Later kan je dan weer torens bouwen op die lateaus, en zo ontstaat een bouwwerk van meerdere verdiepingen. Hoe oger je je plateaus neerlegt, des te meer punten ontvang je.

Omdat alle spelers met hetzelfde bouwwerk bezig zijn, kunnen ze elkaar goed dwarszitten. Het gebeurt echter ook dat je een andere speler punten moet geven. Dat gebeurt als je een van je torens neerzet op het plateau van iemand anders.

Casa Grande ziet er niet alleen mooi uit, het is ook een goed spel. Alleen geschikt voor mensen met ruimtelijk inzicht.

 

Mundus Novus
In dit kaartspel over de oost krijg je aan het begin van iedere ronde een aantal kaarten, die je aan het eind van de ronde dan weer in kan leveren: een setje verschillende kaarten voor overwinningspunten, of een setje identieke kaarten voor bonussen zoals extra kaarten aan het begin van de ronde. Daar tussenin ruil je kaarten met de andere spelers, via een interessant systeem. Elke speler legt een paar kaarten op tafel, en daarna mag de startspeler een kaart bij een ander wegpakken. Die speler mag daarna een kaart pakken, maar niet van degene die wat bij hem gepakt heeft.

Mundus Novus is eigenlijk een heel simpel kaartspelletje, waarbij toch een redelijke hoeveelheid taktiek voor nodig is. Ik vond het leuk om te spelen.

 

Farmerama
Naar het schijnt is Farmerama een internetspelletje, waarin je een boerderij moet zien op te bouwen. Iets als Farmville dus. De bordspelversie is een maaksel van Uwe Rosenberg, de bedenker van Agricola. Blijkbaar moet je bij hem wezen als je een agrarisch spel wilt uitgeven.

Op je boerderij zijn een aantal veldjes afgebeeld waar je groentes kan inzaaien en dieren kan laten opgroeien. In het midden van je speelbord is een wiel gemonteerd, dat aangeeft op welke veldjes je op dit moment welke groenten en dieren kan plaatsen. Door water in te leveren kan je dit wiel laten draaien, waardoor ingezaaide veldjes op een gegeven moment geoogst kunnen worden.


Alle spelers kiezen steeds tegelijk een actie die ze uit willen voeren. Er is hierbij een beperkte keuze: je kan zaaien, oogsten, dieren fokken, of water inzamelen. Ben je de enige speler die een bepaalde actie kiest, dan mag je deze vaker herhalen dan als er spelers zijn die hetzelfde willen doen. Maar in dat laatste geval krijgt een van de spelers wel een bonusfiche, met een extra voordeeltje. Op die manier zit er toch nog enige interactie in het spel.

Farmerama is niet te vergelijken met spellen als Agricola. Het is een stuk minder complex, en zal sneller gaan vervelen. Maar voor een paar keer spelen is het best een leuk tijdverdrijf, zeker met wat jongere medespelers.

 

Go West!
Jaren geleden heb ik deze doos al een keer gekocht, voornamelijk omdat hij stevig afgeprijsd was. De recensies waren vrij negatief, dus was ik nooit in de stemming om 'm op tafel te zetten, maar afgelopen maand is het er toch van gekomen. En ik moet zeggen, het viel me mee.

Het thema van het spel is de landverhuizing naar het westen van Amerika. Om de beurt kunnen spelers een kaart uitspelen, om alle acties op die kaart uit te voeren. Op de meeste kaarten staan twee acties: je kan een bepaald aantal huifkarren naar het westen verplaatsen, of je kan een aantal muntjes plaatsen op een van de scoresporen in de verschillende gebieden op het bord. Het spelen van een kaart kost geld; hoe beter de kaart is, des te hoger de prijs. Muntjes kan je verdienen door kaarten af te leggen zonder dat je de bijbehorende acties uitvoert: dan krijg je de prijs van de kaart terug van de bank.

In plaats van het spelen of afleggen van een kaart kan een speler er ook voor kiezen om een puntentelling te houden. In ieder gebied wordt dan gekeken hoeveel huifkarren er zijn, en dat aantal punten wordt verdeeld over de spelers met muntjes op het desbetreffende scorespoor.

Go West is een heel ardig taktisch spelletje, waarbij het de kunst is om de tellingen op een zo gunstig mogelijk moment te laten plaatsvinden. Dat is nog best lastig, want het uitvoeren van een telling wordt steeds duurder. Ik kan me goed voorstellen dat het spel met meer dan twee spelers behoorlijk chaotisch wordt, maar met twee is het goed te spelen.

 

Indigo
Naast suffe spreadsheet-spellen (waarover later meer) maakt Reiner Knizia tegenwoordig vooral varianten van bestaande spellen. Wie Metro of Tsuro kent, zal Indigo bekend voorkomen. Om de beurt leggen de spelers tegeltjes op het bord, om zo hun eigen posities aan de rand van het bord te verbinden met een aantal locaties op het bord waarop edelstenen liggen. Zodra zo'n verbinding tot stand is gekomen, ontvangt die speler de edelsteen, due punten waard is.

Indigo voegt niets toe aan de bestaande verzameling spellen, en als je de eerder genoemde spellen al kent, hoef je Indigo niet te proberen.

 

Transport ♻
Het speelbord bestaat in dit spel uit een aantal losse tegeltjes, waarop een systeem van lopende banden is afgebeeld. Als je aan de beurt bent, voeg je altijd eerst een tegeltje toe. Op sommige tegeltjes staat een icoontje; na het leggen van een dergelijke tegel voer je de bijbehorende actie uit: bijvoorbeeld het produceren van een pakketje op een afgebeelde machine. Aan het eind van je beurt moet je een pakketje uitkiezen, en het een aantal vakjes over de lopende band laten bewegen. Het liefst in de richting van je eigen pallet, want daar krijg je punten voor.

Het spelmateriaal ziet er leuk uit; het spel zelf valt tegen. Je bent sterk afhankelijk van de tegel die je trekt, want tegels met actie-iconen zijn veel beter dan die zonder. En sommige van die acties zijn dan weer zo sterk, dat de winnaar hoofdzakelijk bepaald wordt door het trekken van die tegels.

 

Beowulf: The Movie Game
Het heldenepos Beowulf is een van de hoogtepunten van de Engelse literatuur. In dit verhaal uit het eerste millennium verslaat de Germaanse held Beowulf drie formidabele tegenstanders: het monster Grendel, dat de zaal van koning Hrothgar terroriseert; de moeder van Grendel die onder een meer woont; en tenslotte een draak, die zoals dat hoort een grote schat bewaakt.

Het spel Beowulf van Reiner Knizia heeft met dit prachtige epos gemeen dat het in drie ronden gespeeld wordt. In iedere ronde is er een min-of-meer vierkant speelbord, waarop iedere speler tegeltjes kan leggen met positieve en negatieve getallen. In plaats daarvan kunnen ze ook een speelfiguur op het bord zetten. Aan het eind van een ronde ontvangt iedere figuur de som van alle tegeltjes in dezelfde rij en kolom.

Een heel gemiddeld spreadsheet-achtig spel van het soort waar Knizia tegenwoordig er zoveel van maakt. En dat terwijl er zoveel meer te maken is van dit thema. Bah.

 

The Impossible Machine
Het idee achter The Impossible Machine is erg aardig: de spelers proberen samen een ingewikkelde machine te bouwen. De uitwerking is maar matig. Het spelen komt neer op het aanleggen van kaarten uit de hand aan een rij die al op tafel ligt, en daarvoor moet je maar net de juiste kaarten in handen hebben. Veel strategie zit er niet in dit spel.

 

Flotte Flitzer ♻
Het formaat van de verpakking doet vermoeden dat dit een zuiver kaartspel is, maar er blijkt toch een speelbord in te zitten, al is dat wel net iets te klein om comfortabel te kunnen spelen. Op het bord is een racebaan afgebeeld, en daar moeten 12 racewagens een rondje op rijden. Iedere speler heeft twee auto's in bezit, en doen er minder dan 6 spelers mee, dan zijn er ook neutrale wagens in koers.

Door het spelen van kaarten kan je de auto's voort laten bewegen. Op veel van de kaarten staat een bepaalde kleur auto afgebeeld, en dan ben je verplicht een van die auto's te verzetten. Wat dat betreft lijkt het spel een beetje op het eerder genoemde Top Race. Helaas werkt dit systeem in Fotte Flitzer minder goed. Je blijft te vaak met kaarten zitten die je niet kan of wil spelen, en ik heb het gevoel eraan overgehouden dat ik nauwelijks invloed heb gehad op het lot van mijn eigen auto's.

Alweer een misser van Knizia dus.

 

Steam over Holland (spelverslag 2012-05-29)

Uit de reeks 18xx-spellen kwam afgelopen week Steam over Holland op tafel. Dit is een relatief kort spel, met redelijk eenvoudige regels. Een uitstekende keuze voor een dinsdagavond. Voor Coen was dit de eerste keer (hoewel hij al wel andere spellen binnen dit genre had gespeeld); de andere spelers hadden al enige ervaring.

Als eerste werden vier privé-maatschappijen geveild. Ik was de "winnaar" van deze veilingen: zowel het Koninklijk Korps van Ingenieurs (eenmalig een gratis brug bouwen) als Werkspoor (korting op treinen) waren voor mij. Coen kocht de Veerdienst Vlissingen-Londen, en Anton betaalde de hoofdprijs voor de Koninklijke Ondersteuning. Dat was terecht, want daar kreeg hij een gratis aandeel NRS bij; een privilege dat minstens 65 gulden waard is.

Thomas had als enige geen privé-maatschappij gekocht, en mocht daardoor als eerste een spoorwegmaatschappij opstarten. Hij koos voor de NRS (startplaats: Amsterdam-Zuid), en koos voor een initiële aandelenkoers van 70; dit tot ergernis van Anton, die graag had gezien dat zijn aandeel meer waard was geweest. Coen startte de AR (te Breda) op, ik kocht aandelen in de OSM (Zwolle), en Anton besloot te investeren in de NCS (Utrecht). Thomas had als enige nog voldoende in kas om een tweede maatschappij op te starten, en vanwege de mogelijkheden tot samenwerking met de NRS koos hij voor de HIJSM (Amsterdam-Noord).

In de eerste bedrijvenronde kochten verschillende maatschappijen twee 2-treinen (waarmee op een route tussen twee grote steden gereden kan worden), waardoor zowel de AR als de OSM een 3-trein konden aanschaffen. De OSM deed dat zelfs met korting, want ik had Werkspoor al meteen aan mijn maatschappij overgedaan tegen de maximale prijs. Helaas had mijn maatschappij niet zo'n goede route: hij reed slechts op en neer tussen Zwolle en de Duitse grens, en daarvoor was een 2-trein al voldoende geweest. De maatschappijen in de Randstad hadden het beter bekeken. Ze konden profiteren van elkaars spoor, waardoor ze op meerdere routes konden rijden.

Coen: "Zelf had ik een maatschappij met een mooie Franse naam. Ik speelde alleen met de Franse slag. Het ging meteen al fout door een verkeerde openingskoers te kiezen. Aandelen uitgeven is leuk maar dat moet wel geld in het laatje van het bedrijf opleveren. Rivieren oversteken, veerdienst opkopen en als laatste in de rij voor de treintjes dus direct een onhandige drietrein in plaats van twee treintjes."

Vooral AR en de NCS bouwden in het westen een aantal stations, waardoor de HIJSM en de NRS (inmiddels in handen van Anton) geblokkeerd dreigden te raken. Daarom bouwden deze maatschappijen sporen richting het oosten. Daar was ik niet ongelukkig mee, want de OSM hoefde nu niet meer in zijn eentje een netwerk op te bouwen. Vooral de verbinding "om de zuid" naar Utrecht kwam mij goed uit. Ik liet zo snel mogelijk de OSM een station bouwen in Utrecht, en daarna ook in Breda. Zo ontstond een mooie route met lengte 5, die niet meer door andere maatschappijen te blokkeren was: Vlissingen - Breda - Utrecht - Zwolle - Salzbergen.

Om deze route te berijden had ik ook een goede trein nodig. Daarom gaf de OSM een aantal aandelen uit. De aandelenkoers daalde hierdoor, maar de maatschappij kon daardoor wel de eerste 5-trein kopen. Als bonus roestten daardoor de 3-treinen. De tegenstanders hadden dit niet zien aankomen, en hadden niet in mijn maatschappij geïnvesteerd. Hun maatschappijen moesten enkele ronden hun winsten in kas houden om een nieuwe trein tekopen, en daardoor liep ik in deze fase van het spel op de anderen uit.

Coen: "Anton was in de laatste fase doodsbang dat ik een station zou bouwen op Rotterdam. Nee hoor dat kon ik nooit betalen. Tot overmaat van ramp zette hij er een station neer. Weg lange route. Wat overbleef was evenwel best aardig. Van Londen via Vlissingen, Breda, Tilburg, Eindhoven naar Maastricht en Luik.

Eugene was inmiddels heel rijk geworden en zat zelfs te bedenken een tweede bedrijf op te starten en een blokkendoos te kopen. Een rekensommetje leert al snel dat je met een dergelijke trein nooit meer dan 300 gulden kunt rijden. (Amsterdam en twee grote plaatsen maal twee=140 of Londen Antwerpen via Breda is dan wel 300). Hij deede het niet en won zo op zijn sloffen."

De eindsituatie

Aan het eind van het spel reden alle 5 de maatschappijen tussen de 240 en de 300 gulden, maar ik was de enige speler die het maximale aantal van 14 aandelen had. Dit leverde mij uiteindelijk de overwinning op.

De eindstand: Eugène 2874, Anton 2104, Thomas 1783, Coen 1435.

Vergeleken met eerdere keren dat ik dit spel gespeeld heb, waren er dit keer maar weinig bedrijven opgestart. Twee bedrijven bleven ongebruikt in de voorraad liggen, en de meeste spelers hadden slechts een bedrijf in bezit. Dit kwam omdat er vrij aggressief stations gebouwd werden in de Randstad, waardoor een nieuw bedrijf nauwelijks toegang had kunnen krijgen tot het lucratieve gebied.

Van tevoren had ik me voorgenomen om te proberen veel privé-maatschappijen te kopen, en om eens met een minder gebruikte maatschappij te beginnen. De Overijsselsche Spoorwegmaatschappij komt meestal pas laat in het spel, maar klaarblijkelijk is het ook geen onverdienstelijke startmaatschappij. Daar had ik wel de hulp van de andere spelers bij nodig. Of ik die een volgende keer weer zou krijgen, valt te bezien.

Steam over Holland mag dan een eenvoudige 18xx zijn, het was zeker de moeite waard om het te spelen. Daarbij is het prima in een avond te spelen: het spel was in ruim 3 uur gespeeld. Voor herhaling vatbaar.

April 2012

De afgelopen maand speelde ik maar liefst 48 verschillende spellen. Zoals altijd waren Dominion en Taipan het meest gespeeld, maar beide spellen kwamen slechts 4 keer op tafel. Het was dus een maand met veel variatie op spellengebied.

Veel van deze spellen kwamen in april voor het eerst bij mij op tafel. Helaas zal dat voor een groot deel ook de laatste keer zijn, want het niveau viel me over het algemeen wat tegen. Gelukkig geldt dat niet voor alle nieuwe spellen. Hier zijn ze, met het beste nieuwe spel natuurlijk weer bovenaan.

Rolling Stock
Dit kaartspel is geïnspireerd op de 18xx-spellen, waar ik een groot liefhebber van ben. En ook Rolling Stock belooft veel diepgang te hebben. Ik zeg, "belooft", want in de twee keer dat ik dit spel tot nu toe speelde, heb ik het nog niet erg doorgrond. Rolling Stock zit vol beslissingen die onbelangrijk lijken, maar die een grote invloed hebben op het verloop van het spel, en een klein foutje in de eerste ronden kan ertoe leiden dat je er voor de rest van het spel uitligt.

De spoorwegmaatschappijen in Rolling Stock leveren allemaal een vast inkomen per ronde op. Geen gehannes dus met het aanleggen van rails, zoals in een echte 18xx. Je kan de maatschappijen in privé-eigendom houden, of je kan ermee naar de beurs gaan. Als je dat doet, dan wordt je directeur van een holding, die vervolgens aandelen uit kan geven, andere maatschappijen kan opkopen, en dividenden kan uitkeren. Dit alles heeft natuurlijk een effect op de aandelenkoers van je holding.

Rolling Stock is een lang, weinig vergevingsgezind spel, dat niet iedereen zal kunnen waarderen. Of het een goed spel is, daar ben ik nog niet uit, maar het is zeker een spel dat mij intrigeert. Hopelijk kan ik hier nog een paar keer een aantal spelers voor interesseren.

ZÈRTZ
Een abstract spel in de Gipf-reeks, en een die zich met de beste kan meten. Op een steeds kleiner wordend speelveld moet je proberen een bepaald aantal kogels te slaan, en tegelijkertijd natuurlijk voorkomen dat de tegenstander dat doel bereikt.
Het slaan van kogels is verplicht, en hier kan je gebruik van maken om je tegenstander te dwingen de kogels op een voor jouw gunstige manier neer te leggen. Zertz is een spel met diepgang, zoals we dat gewend zijn van de maker van Yinsh en Tzaar.

Löwenherz
Wanneer het spel begint, staan er een aantal torens op een groot rechthoekig speelbord. Door het neerzetten van muren moet je nu een zo groot mogelijk domein zien te vormen rond je eigen torens. Vergeet daarbij niet om ridders bij je toren te zetten, want als je dat vergeet, dan kunnen andere spelers bij je binnenvallen, en gebied afpakken.

Löwenherz is een zeer geslaagd spel, dat ik graag nog een keer zou doen. Onlangs heb ik de Nederlandse, iets vereenvoudigde versie bij de kringloop gekocht; ik denk dat die binnenkort nog wel eens op tafel komt.

De bruggen van ShangriLa
Deze doos stond al jaren bij mij op de plank, en ik ben blij dat ik hem er eindelijk eens afgehaald heb.

De bedoeling van het spel is om aan het eind zoveel mogelijk wijsgeren in de dorpen op het speelbord te hebben. De beste manier om dat voor elkaar te krijgen is door het plaatsen van gezellen in dorpen waar je al een wijsgeer hebt. Daarna kan je met alle gezellen van een dorp (dus ook die van de tegenstanders) naar een aangrenzend dorp verhuizen. Daarbij wordt wel de verbinding tussen de dorpen verbroken.

Bij het verhuizen van de gezellen kun je de andere spelers mooi dwars zitten. Niet alleen kan je met je eigen gezellen de wijsgeer van een ander verjagen; ook kan je ervoor zorgen dat de gezellen van de ander terecht komen in een dorp waar ze eigenlijk niets te zoeken hebben.

De bruggen van ShangriLa is een bijzonder aardig abstract spel, dat niet te lang duurt, maar toch voldoende inhoud heeft.



Zooloretto dobbelspel
Boonanza dobbelspel
Deze twee dobbelspellen zijn eerder al uitvoerig besproken.

Carcassonne: Overzee
Een niet onaardige variant op het klassieke bordspel. Het spel doet vertrouwd aan, maar de regels zijn toch net even wat anders, waardoor je niet kan terugvallen op de bekende taktieken van Carcassonne. Zo heb je in deze variant minder poppetjes, maar je kan ook niet-afgebouwde gebieden scoren.
Als Carcassonne niet bestond, dan was dit een subtopper. Maar helaas, Carcassonne bestaat wel, en heeft mijn voorkeur, al was het maar omdat ik dat spel al zo lang ken.

Drahtseilakt
In dit slagenspel haal je punten door de hoogste kaart in een slag te spelen, en daarnaast ook punten door de laagste kaart te spelen. Aan het eind van de ronde worden deze punten van elkaar afgetrokken, en het verschil is het aantal punten dat je uiteindelijk scoort. Het is dus zaak de hoge en de lage kaarten in balans te houden.

Drahtseilakt (letterlijk: koorddansact) is een geslaagd spel, dat met simpele regels toch garant staat voor een hoop spelplezier.

Glen More
Een standaard euro-spel, dat kan je Glen More wel noemen. Je verzamelt tegels, die je in een rechthoekig raster voor je neer legt. Bij iedere tegel hoort een speciale actie, die geactiveerd wordt als je de tegel neerlegt of als je een tegel neerlegt op een aangrenzende positie.

De acties die op de tegels staan variëren van het produceren van goederen tot het omzetten van een van die goederen in andere goederen of in punten. Eigenlijk niets wat we niet eerder gezien hebben. Glen More is niet vervelend om te doen, maar het is weinig vernieuwend, en je mist er weinig aan.



Friesematenten
Waarschijnlik is twee spelers niet het juiste aantal voor dit kaartspel. Toen wij dit speelden, waren er net te vaak ronden waarin eigenlijk niets gebeurde. Iedere ronde worden een aantal kaarten opengedraaid en geveild; de kaarten kunnen geld of punten geven, maar er zitten ook actiekaarten tussen waarmee je bijvoorbeeld kaarten van de tegenstander kan afpakken. Sommige actiekaarten zijn daarbij wel heel sterk, en lijken niet er gebalanceerd.

Ik zou dit spel nog een keer met meer spelers willen spelen, maar heb daar ook weer niet echt haast mee.

TAMSK
Het lelijke broertje van de Gipf-familie. De regels zijn nog simpeler dan die van de andere spellen: iedere beurt mag je een speelstuk één stapje verplaatsen. Ieder veld op het bord mag gedurende het spel maar een beperkt aantal keren aangedaan worden. Wie het eerst niet meer kan zetten, verliest het spel.

Wat dit spel interessant maakt, zijn de speelstukken: dit zijn namelijk zandlopers. Iedere keer als je een zet doet, moet je die zandloper omdraaien, en als het zand op is, mag je dat speelstuk niet meer verzetten. Een leuk idee, maar in ons spel was er van de tijdsdruk te weinig te merken. Ik ben toch blij dit een keer gespeeld te hebben.

Flowerpower
Weer een abstract spelletje voor 2. De speelstukken doen wat aan domino-stenen denken, maar dan met fleurige bloemetjes. Het spel is simpel, en best aardig voor een keertje. Maar Flowerpower is geen spel om meer dan een paar keer te doen.

Star Trek: Expeditions
In deze coöperatieve Knizia moet de bemanning van het ruimteschip Enterprise een probleem oplossen op een planeet waarvan ik de naam alweer vergeten ben. Ondertussen duikt er ook een Romulaans oorlogsschip op. Zal het Kirk en zijn mannen lukken om de planeet te redden voordat hun schip aan flarden is geschoten?

Een interessant thema, maar daar blijft tijdens het spel niets van over. Je moet op verschillende locaties opdrachten vervullen, waarbij een aantal van deze opdrachten samen de verhaallijn vormen. Helaas ben je tijdens het spel meer bezig met het verzamelen van de juiste kaartjes dan met het beleven van het verhaal.

Ik heb het spel nu een keer gespeeld (resultaat: opdracht geslaagd, maar de planeet is voorgoed onbewoonbaar...), en heb het nu wel gezien. Ook voor diegenen die dit wel een geslaagd spel vinden, lijkt me de wederspeelbaarheid klein; er zit namelijk maar een enkel verhaal in de doos.

Takenoko
In de tuin van de Japanse keizer voeren een panda en een tuinman een gevecht om de bamboescheuten. Het speelmateriaal ziet er prachtig uit, maar het spel valt bijzonder tegen. De acties die je in een beurt kan doen, worden grotendeels bepaald door de worp van een dobbelsteen, waarbij sommige worpen veel beter zijn dan andere. Punten haal je door het vervullen van de opdrachten op blind getrokken kaartjes, waarvan sommige heel makkelijk, en andere bijna onuitvoerbaar zijn. Voeg daar nog bij dat de speelsituatie door de acties van de tegenstanders volledig kan veranderen tussen twee van je beurten in, en dan zal je begrijpen dat van enige strategische planning geen sprake kan zijn.

Takenoko is een veel te geluksafhankelijk spel, dat gezien de fraaie vormgeving wellicht bedoeld is om met een jongere generatie te spelen. Mij doe je met dergelijke chaos geen plezier.



Pente
Deze variant van vijf-op-een-rij is best aardig, maar was te eenvoudig om mij lang te kunnen boeien.


Keltis dobbelspel
Carcassonne dobbelspel
Ook deze twee slaapverwekkende dobbelspellen heb ik eerder besproken.

En dan was er ook nog een nieuwe uitbreiding:

Ticket to Ride: Team Asia
Ik ben geen liefhebber van Ticket to Ride, maar deze uitbreiding vond ik nog minder. In de Team Asia variant speel je samen met een partner. De helft van je kaarten zet je op een rekje tussen jou en je partner in, zodat jullie ze beiden kunnen gebruiken. De andere kaarten blijven geheim. Het resultaat is chaos, omdat je niet mag communiceren over wat je van plan bent. Ik vond het geen succes.

Koninginnedag 2012

Net zoals vorig jaar ben ik vandaag diverse vrijmarkten langsgegaan om spellen te kopen. En zie hier het resultaat:

Daar ben ik content mee!

Twee spellen (Fangfrisch en Andromeda) heb ik al eens met korting in de winkel zien liggen. Toen heb ik ze niet gekocht, maar voor rommelmarktprijzen gaan ze natuurlijk mee. Packhuys heb ik ooit al gespeeld, en heeft toen geen nare herinneringen achtergelaten.

Had ik nog een Carcassonne-uitbreiding nodig? Waarschijnlijk niet, maar ja, de verzamelaar in mij moest 'm hebben. En Transport is een onbekend spel van een onbekende auteur, maar lijkt zo op het eerste gezicht wel een euro waard (want dat was ik eraan kwijt).

Verder gezien en niet meegenomen: onder andere Iguazu, Manilla, Meander, Lord of the Rings, Bamboleo, het Kolonisten-kaartspel (minstens 10 keer).

Vier Dobbelspellen

Als een spel succesvol is, dan komt er tegenwoordig al snel een versie met dobbelstenen uit. Het is allemaal begonnen met Risk Express, en andere spellen uit die serie (Monopoly Express, Levensweg Express, enzovoorts), maar het zijn nu ook de Duitse topspellen die een dobbelversie krijgen. De afgelopen paar dagen heb ik er 4 kunnen spelen, en het niveau bleek erg variabel. Maar er zaten enkele bij die de moeite waard zijn.

Boonanza: het dobbelspel
Op de 7 dobbelstenen staan, natuurlijk, verschillende soorten bonen. Je mag ze onbeperkt overgooien, zolang je na iedere worp maar minstens 1 dobbelsteen opzij legt. Zo probeer je combinaties te vormen die op je kaartje staan, te beginnen met de onderste. Na 3 combinaties heb je een muntje verdiend, en voor iedere verdere geslaagde combinatie krijg je nog een muntje meer. Je kan meerdere combinaties in 1 worp bereiken, maar als dat niet lukt, ga je de volgende beurt weer verder waar je gebleven was.

Omdat je op ieder moment kan besluiten de huidige kaart te converteren in punten, en omdat je volgende kaart altijd al zichtbaar is, sta je vaak voor de keuze of je op een gegeven moment al aan die nieuwe kaart wilt beginnen. Er is daarom zeker wat denkwerk voor nodig om het Boonanza-dobbelspel te spelen. Ook omdat de tegenstander ook kan meeprofiteren van jouw worpen.

Dit is een best aardig spelletje, dat de moeite van het spelen waard is. Met het oorspronkelijke spel heeft het echter niet veel gemeen.

Keltis: het dobbelspel
De zoveelste Keltis-variant, en het lijkt erg op het Keltis-bordspel en het kaartspel. Op 5 dobbelstenen staan de 5 bekende Keltis-symbolen, en het groene bonus-symbool. Je mag de dobbelstenen 1 keer overgooien, en daarna mag je 1 van de 5 symbolen uitzoeken, en op dat scorespoor net zoveel vakjes naar voren gaan als je gegooid hebt.

Voor ieder scorespoor waar je aan begonnen bent, krijg je aan het eind van het spel punten: strafpunten als je minder dan 4 stappen hebt gezet, en pluspunten als je verder bent gekomen. Ook voor de bonus-fiches krijg je natuurlijk punten.

Dat lijkt simpel, en in de praktijk is dat het ook. De keuzes die je moet maken zijn zelden moeilijk, en nooit echt pijnlijk: meestal kies je gewoon het symbool waar je de meeste van hebt, tenzij je steentje op een ander scorespoor precies op een kabouter zou belanden (want dan krijg je meteen nog een beurt). Het spel is qua strategische diepgang nog het best te vergelijken met Yahtzee, maar dan alleen met de bovenste helft van het scoreblok.

Carcassonne: het dobbelspel
Het enige positieve dat ik over dit spel kan melden, is dat het in een wel heel grappig doosje zit. O ja, en het duurt maar kort.

Op iedere dobbelsteen zijn zwarte vormen afgebeeld, die overeenkomen met de stadsdelen op de tegels in het reguliere Carcassonne. Je mag 3 keer gooien, en na iedere worp mag je de gegooide stadsdelen in de vorm van een stad neerleggen. Na 3 worpen scoor je je stad, waarbij grote steden veel meer punten opleveren dan kleine steden.

Dan heb je ook nog katapult-symbolen; die dobbelstenen ben je meteen kwijt; en riddersymbolen. Met 3 ridders mag je ervoor kiezen om deze beurt niets te scoren, en dan telt je volgende beurt dubbel. Meestal is het echter beter om niet te gokken op een goede beurt, maar om gewoon iedere beurt een mooie stad te scoren.

De beslissingen in dit spel zijn eenvoudig, en er zit nauwelijks interactie in met de tegenstanders. Tijdens het spel zat ik me voornamelijk te vervelen. Dit is een absolute afrader.

Zooloretto: het dobbelspel
Dit is de dobbelversie van Zooloretto, dat in Nederland uitgebracht is als Burgers' Zoo. Van de hier besproken dobbelspellen blijft deze het dichtst bij de oorspronkelijke uitgave.

Op de 6 dobbelstenen staan 5 verschillende dieren afgebeeld, en een muntje. Als je aan de beurt bent, mag je 2 dobbelstenen gooien, en daarna op een van de vrachtwagens op het speelbordje leggen. Je mag in plaats daarvan ook een van de vrachtwagens uitkiezen, om dan die dobbelstenen te scoren.

Iedere speler heeft een scoreblok, waarop hij de verzamelde dieren kan afstrepen. Voor ieder dier is er maar een beperkt aantal plekken: zo hoef je in het hele spel maar 1 aap te verzamelen, maar wel maar liefst 5 olifanten. Als je er daarna nog een gooit, dan kost dat per diersoort 2 strafpunten, die je dan weer ongedaan kan maken door voldoende muntjes te verzamelen.

Het dobbelspel is wat eenvoudiger dan het Zooloretto-bordspel, en doet wel wat denken aan diens voorganger, het kaartspel Coloretto. Van alle hier genoemde spellen is Zooloretto de meest interactieve, en heeft het de interessantste beslissingen.


Het is mogelijk om een bordspel te converteren naar een leuke, korte dobbelvariant. Maar de ontwerpers van Carcassonne en Keltis zijn hier duidelijk niet in geslaagd. Boonanza is een leuk tussendoortje, maar de winnaar van deze vergelijkende test is overduidelijk Zooloretto. Later dit jaar komt de Nederlandse editie uit, naar het schijnt onder de naam "Dierentuin dobbelspel". Ik ga 'm in ieder geval kopen.

Maart 2012

Maart was wederom een matige maand, met maar 43 gespeelde spellen, waaronder 7 keer Dominion.

Ook het aantal nieuwe spellen hield niet over: het waren er deze maand maar twee.

Upon a Salty Ocean
Dit is een mooi economisch spel over de zeevisserij in de Franse havenstad Rouen. Om geld te verdienen moet je schepen bouwen, en daarna zout aan boord laden en uitvaren. Op zee ruil je de zout in tegen haring en kabeljauw, die je op de markt kan verkopen. Ondertussen kan je ook geld verdienen door het bouwen van allerlei havengebouwen, of zelfs door het meehelpen aan het bouwen van de kathedraal van Rouen.

De mogelijke acties in dit spel zijn verdeeld in 4 categorieën: bouwen van een gebouw; bouwen of inladen van een schip; varen van haven naar oceaan of andersom; en handelen (in- of verkoop van zout of vis) op de markt. Om de beurt kiest iedere speler een van deze acties, net zolang tot ze dit niet meer kunnen of willen betalen. Acties worden namelijk steeds duurder. De eerste speler die in een ronde bijvoorbeeld een gebouw bouwt, doet dat gratis, maar iedere volgende keer wordt die actie 1 franc duurder.

Timing is dus heel belangrijk: probeer de belangrijkste acties zo vroeg mogelijk uit te voeren, want dan zijn ze het goedkoopst. Bovendien gaan de marktprijzen bij iedere verkoop omlaag; de visser die als eerste in een ronde een grote lading vis verkoopt, krijgt er het meeste. Vaak is het beter om te wachten tot de volgende ronde, want aan het begin van iedere ronde gaat de prijs omhoog. Maar dan moet je wel goed in de beurtvolgorde zitten.

Upon a Salty Ocean is een geslaagd spel, al heeft het wel een paar scherpe randjes. De spelersvolgorde is wel heel erg belangrijk, waardoor het soms kan lonen om tegennatuurlijke acties te nemen om die volgorde te beïnvloeden. Niettemin is dit een spel dat ik nog wel een paar keer zou willen spelen.

Ninjato
Ninjato is een redelijk standaard werkverschaffingsspel, dat zich afspeelt in Japan. De spelers zijn ninja's, die proberen in te breken bij een aantal rijke families. Daarbij worden schatten verzamelt, die dan weer ingewisseld kunnen worden voor invloed bij diezelfde families.

Iedere speler heeft 4 mooie grote werpsterren, die ze om de beurt ergens op het bord kunnen leggen om een actie te nemen. Daarna is er een ronde voorbij. Het hele spel duurt 7 ronden, met 3 keer een puntentelling, waarin je punten krijgt voor de invloed die je hebt in de 3 families.

De belangrijkste actie die je kan kiezen is het inbreken. Ieder huis wordt bewaakt door een stapel ninja's, die je een voor een moet verslaan door het uitspelen van de juiste kaart. Na iedere ninja die je verslagen hebt, krijg je een van de waardevolle objecten van die familie. Daarna moet je bepalen of je door wilt gaan met de inbraak. Omdat je nog niet weet hoe sterk de volgende ninja is, is dat altijd een gok, en als er een ninja omgedraaid wordt die je niet kan verslaan, raak je de schatten kwijt die je die beurt verzameld hebt, op de minst waardevolle na.

Naast het inbreken zijn er nog enkele andere mogelijke acties: je kan kaarten trekken, of je kan gewonnen schatten inwisselen voor kaarten die familieleden voorstellen (en die dus punten opleveren bij de tussentijdse tellingen) of kaarten die aan het eind van het spel bonussen opleveren.

Ninjato zit goed in elkaar, en ik heb het met veel plezier gespeeld. Maar zo zijn er veel spellen, en een spel heeft echt iets bijzonders nodig om boven de massa uit te komen. Ninjato heeft dat speciale helaas niet.

Februari 2012

Dit maandoverzicht laat niet zo lang op zich wachten als die van januari. Ik heb in februari namelijk niet veel gespeeld: ik speelde slechts 25 spellen, waaronder maar 1 nieuwe. Dat is dus ook automatisch mijn beste spel van de maand:

Conquistador ♻
Jawel, voor de tweede maand op een rij is mijn favoriete nieuwe spel er eentje van Wolfgang Kramer uit de jaren 90. Conquistador is niet zo bekend geworden als Tikal, maar zeker de moeite van het spelen waard.

Het eerste dat opvalt aan de doos is de gelijkenis met El Grande. En dat is geen toeval, want de spellen delen een spelmechanisme: ook in Conquistador begint iedere ronde met het bepalen van de beurtvolgorde. Iedere speler kiest een kaart uit, en de speler met de hoogste kaart begint.

Op de kaart die je speelt staan ook een aantal caballero's: op lage kaarten meer dan op hoge. Deze caballero's mag je aan je voorraad toevoegen, om ze in je eigen beurt te gebruiken om acties uit te voeren. Als je dus het eerst aan de beurt wil zijn, dan heb je dus minder acties te besteden dan de spelers na je.

En wat kan je dan zoal voor acties doen? De enige verplichte actie is het kiezen van een van de 5 landschapstegels die iedere ronde worden opengelegd. Deze tegels moet je daarna aanleggen aan het speelveld. Natuurlijk moeten daarbij land aan land en zee aan zee grenzen.

Daarnaast mag je tegels in je eigen kleur aanleggen. De zijdes van deze tegel (voor- en achterkant) zijn genummerd, 1 t/m 8; als je een tegel zo aanlegt dat hij met een zijde aan land grenst, dan geeft dat getal aan hoeveel caballero's je in dat stuk land hebt. Dit aantal kan je later altijd nog verhogen door het betalen van caballeros' uit je eigen voorraad. Op de zijdes van je caballerotegels die aan zee grenzen mag je (tegen betaling van 2 caballero's) schepen leggen. Je kan je eigen caballerotegels in een latere beurt weer verwijderen als ze je in de weg liggen; die caballero's ben je dan wel kwijt.

Halverwege het spel volgt er een telling. Voor ieder stuk land kijk je wie er de meeste caballero's heeft, en die krijgt punten voor iedere tegel waaruit het land bestaat. Het op een na grootste aantal caballero's levert de helft op, en de nummer drie krijgt daar weer de helft van. Verder leveren alle schepen evenveel punten op als de grootte van de zee waaraan ze liggen. Aan het eind van het spel is er een tweede telling, die precies hetzelfde gaat. En wie dan in totaal de meeste punten heeft, die heeft gewonnen.

Tegels neerleggen, ridders en schepen plaatsen, en dan aan het eind punten scoren als je de meeste ridders op een bepaald land of zee hebt staan. Je zou haast zeggen dat Conquistador een Carcassonne-kloon is. Maar het tegendeel is het geval: het is een paar jaar eerder uitgekomen dan Carcassonne, en het is waarschijnlijk dat dat laatste spel gedeeltelijk geinspireerd is door Conquistador.

De regels van Conquistador zijn een stuk minder gestroomlijnd dan die van Carcassonne. Je hebt in een beurt veel meer opties, en daardoor is het spel een stuk complexer en dieper. Maar iedere beurt duurt ook een stuk langer, waardoor Conquistador eigenlijk net iets te lang duurt. En dan hebben we nu alleen nog maar het basisspel gespeeld; de spelregels bevatten ook een complexere variant.

Ik begrijp waarom Conquistador niet zo'n grote hit is geworden als zijn jongere neefje. Maar ik zal het zeker nog wel eens willen spelen; daarvoor bevat het genoeg taktische en strategische uitdaging.